21.06.2021 - 09:30 | Son Güncellenme:
Yaz gündönümü (21 Haziran) konusunda araştırmalar devam ediyor. Yengeç Dönencesinde güneş ışınları en dik açı ile düşer. 21 Haziran tarihinden itibaren Kuzey Yarımkürede gündüzler kısalmaya başlarken Güney Yarımkürede gündüzler uzamaya başlar. Bu tarih Kuzey Yarımkürede yaz ayının başlangıcı Güney Yarımkürede ise kış ayının başlangıcı olarak kabul edilir.
Gündönümü ya da gün dönümü, yılda iki kez tekrarlanan ve Güneş'in yarımkürelerde en büyük açılarla düştüğü günlerdir. Bulunulan yarım küreye göre gündüzlerin veya gecelerin, kısalmaya veya uzamaya başladığı tarihlerdir.
Kış gündönümünde (yaklaşık 21 Aralık), güneş ışınları Oğlak Dönencesi'ne dik açıyla düşer. Kuzey yarımkürede gündüzler uzamaya, güney yarımkürede kısalmaya başlar. Bu tarih kuzey yarımkürede kışın, güney yarımkürede yazın başlangıcı sayılır. Güney yarımkürede en uzun gün, kuzey yarımkürede en uzun gece yaşanır. Kuzey yarımkürede gölgelerin en uzun olduğu gündür.
Yaz gündönümünde (yaklaşık 21 Haziran), güneş ışınları Yengeç Dönencesi'ne dik açıyla düşer. Kuzey yarımkürede gündüzler kısalmaya, güney yarımkürede uzamaya başlar. Bu tarih, kuzey yarımkürede yazın, güney yarımkürede kışın başlangıcı sayılır. Güney yarımkürede en kısa gün, kuzey yarımkürede en kısa gece yaşanır. Kuzey yarımkürede gölgelerin en kısa olduğu gündür.
En uzun gün sadece Kuzey yarımküreyi değil, aynı zamanda güney yarımküreyi de etkilemektedir. Bu tarihte Güney Yarımkürede kış başlamaktadır. Güney yarımküre de en uzun gece en kısa gündüz yaşanmaktadır. Ayrıca aydınlanma çemberi Güney Kutup Dairesi'ni teğet geçerken güneş ışınlarını yıl içerisinde alabileceği en dar açı ile almaktadır. Bu tarihten sonra Oğlak Dönencesi'nin güneyinde en uzun gölge yaşanmaktadır ve gölge boyları kısalır. Sadece kış ve yaz olarak kabul edilmez bu tarih bazı ülkelerde yazın ya da kışın ortası olarak da kabul edilmektedir. Aynı zamanda kutup dairesinde 24 saat gündüz yaşanırken, Güney'de ise 24 saat gece yaşanmaktadır. Yaz Gündönümü'nde saat 12 olduğunda güneş dik bir açıyla gelir ve yengeç dönencesinde gölge boyu sıfır olur. 21 Haziran'da en uzun gece Sinop'ta yaşanırken, 21 Aralık'ta Hatay'da en uzun gündüz yaşanır.
21 Haziran Yaz Gündönümü'nde yılın en uzun günü yaşanmaktadır.
Güneş ışınları, Yengeç Dönencesi'ne dik bir şekilde gelir ve Kuzey Yarımküre'ye en dik, Güney Yarımküre'ye en eğik şekilde gelmektedir.
21 Haziran tarihinden sonra Kuzey Yarımküre'de gündüzler kısalmaya, Güney Yarımküre'de ise gündüzler uzamaya başlamaktadır.
Yaz Gündönümü'nde saat 12'yi gösterdiğinde Yengeç dönencesinde gölge boyu sıfır olur.
Aydınlanma çizgisinin sınırları kutup dairelerinden geçer. Kuzey Kutup Dairesi'nde 24 saat süreyle gündüz, Güney Kutup Dairesi'nde 24 saat süreyle gece yaşanır.
Yaz Gündönümü için istisnai bir durum vardır. Her sene 21 Haziran'a denk gelmez. Dört yılda bir kez 20 Haziran'dadır. Yaz Gündoğumu ile belirli değişiklikler yaşanmaktadır.